In het voorjaar liep ik langs de dijk bij Vathorst (Amersfoort) met mijn hond. Het is een ochtendritueel en ook die ochtend kwam ik even los van de stad. Lopende door de weilanden, langs de paarden en de schapen. De wind waaide om me heen en het zorgde ervoor dat ik mij kon verbinden met de natuur en mezelf. Op dat moment vlogen er ook zwermen met spreeuwen in de lucht en ik bleef eens staan om ze te bestuderen. Ze vlogen als groep naar links en naar rechts in steeds andere, prachtige vormen, organisch reagerend op hun omgeving. De ene keer was de ene vogel de eerste die op een windvlaag reageerde, de andere keer een andere vogel. Leiders waren er niet, steeds was het een vogel uit het collectief die even het voortouw nam, maar weer in de zwerm opging als de rest volgde. Eigenlijk is het op de hele wereld net zo: de hele aarde met zijn natuur, mensen, economie en ecologie reageert organisch op zijn omgeving als een zwerm.

De mensheid als zwerm

Als een zwerm zul je zeggen? Ja, dat klopt. In de eerste instantie denk je niet direct aan de maatschappij waar we op dit moment in leven. Toch is het opvallend op hoeveel punten het hetzelfde is. We gaan namelijk steeds meer over van een hixebrarchische naar een netwerksamenleving. Begin 20e eeuw leefden we nog in zuilen. Als reactie hierop hebben we vanaf de jaren 60 ons hiervan losgemaakt door ons eigen ik centraal te stellen: het individualisme. Na de landing op de maan, beseften we ook dat de hele aarde met alles erop een geheel is. De holistische benadering was geboren. Nu mondiaal de onderlinge verbindingen steeds sterker worden op zowel ecologisch, technologisch en economisch gebied, zijn we in netwerkstructuren mondiaal met elkaar verbonden zonder enige hixebrarchie. Dat betekent dat je niet meer kunt volstaan met doen wat je baas zegt of doen wat je altijd al deed of omdat het nu 'eenmaal zo hoort'. Het vraagt een actieve houding, weten waar je voor staat, weten wat je sterke en zwakke punten zijn. Het is het waarde toevoegen aan het netwerk, de zwerm dus.

Om in deze nieuwe structuren te kunnen functioneren, heb je vijf eigenWIJSheden nodig:

.

1.     Bewustzijn

Natuurkundigen hebben ontdekt dat er een energetisch veld is, wat de blauwdruk is van ons bestaan en waardoor we allemaal ook op energetisch niveau met elkaar verbonden zijn. Eerder noemde ik dat al de holistische benadering. Zo schreef Ervin Laszlo het boek Akashaveld, en Lynn McTaggart het boek The Field. Zij beschrijven, wat velen al intuxeftief wisten of al jaren mee werkten. Ook Albert Einstein vermoedde iets dergelijks, toen hij zei dat `het veld de enige realiteit is'. Je hebt het vast ook wel ervaren dat je je verbonden voelde met dit veld, bijvoorbeeld bij het zien van een mooie zonsondergang , bij het luisteren naar een mooi muziekstuk of tijdens de meditatie. Dit wordt ook wel het grote bewustzijn genoemd. Helaas lukt het niet altijd om dit gevoel vast te houden. Je snelt van je bed de auto in naar kantoor, je zit de hele dag binnen en weer thuis kruip je achter de tv. Maar wanneer je je bewust bent van het grote bewustzijn – en al voel je het niet altijd – je weet wel dat het er is. Dan kun je niet anders dan volgens de waarden leven die in de 21e eeuw centraal komen te staan: authenticiteit, openheid, oprechtheid, betrokkenheid, autonomie, verantwoordelijkheid, duurzaamheid, verbondenheid en wederkerigheid.

2.     1+1=3

In de bijbel stond het al: Jezus brak de broden en er was voldoende om een hele menigte te voeden. Deze (voor mij) metafoor geeft precies aan wat ik met 1+1=3 bedoel: door het delen krijgen we allemaal meer dan dat je alleen zou hebben gekregen, wanneer je voor je eigenbelang was gegaan. Op economisch en ecologisch gebied is er veel aan de hand. De meningen verschillen of het vijf voor twaalf is of xe9xe9n voor twaalf en regelmatig horen we een aankondiging dat de wereld vergaat. Dus mogen we bewust worden wat ons handelen voor gevolgen heeft. Immers, alles wat we doen heeft gevolgen op de mensen om ons heen. Denk eens aan vragen als: komt bijvoorbeeld de vis die ik eet uit een zee, waardoor anderen honger lijden? Welke grondstoffen zijn er (mis)bruikt op aarde? Hoeveel afval produceer je? Wat zijn de gevolgen als je besluit zwart te werken? Zo kun je je eigen leven doorlichten. Iedereen heeft voor zijn deel een verantwoordelijkheid voor de hele wereld: hij zorgt dat zijn keuzes en handelingen niet alleen zichzelf, maar ook de global society ten goede komen Broden breken en werden steeds meer: het is een wijsheid van 2000 jaar geleden.

. 

3. Collective brain

Roland van der Hoff (Society3.0) heeft het over de sociale digitale onderstroom, maar het is geen onderstroom meer. Het is de realiteit van vandaag! Er is zich een collectieve intelligentie – de zogenaamde global brain – aan het vormen waar we allemaal mee in verbinding staan. Naast de bestaande structuren van overheden, bedrijven en organisaties ontstaan zwermen, netwerkstructuren van ZZPx92ers, bruggenbouwers en individuelen die flexibel inspelen op ontwikkelingen in de economie. Zij zijn vooral de drijvende kracht achter innovatie, verbinding en nieuwe initiatieven om de (wereld)problematiek op te lossen. Door de verbondenheid en (kennis)deling, wordt er een energie gegenereerd, die steeds maar sterker wordt. De bewuste zwermer is digitaal verbonden met gelijkgestemden en ziet x91wijx92 niet als zijn vrienden en familie, maar als de hele global society met alles erop en eraan!

4.     Waarde toevoegen

Vanaf de middeleeuwen waren geboren worden in een adellijke of aristocratische familie belangrijke elementen om het ver te schoppen in het leven. En dat hield dan in: een positie met status, veel mensen onder je en veel geld. In deze tijd zie je steeds meer dat je geen status meer kunt verkrijgen door alleen maar in een x91goedex92 familie geboren te worden. Sterker nog: veel geld verdienen is zelfs geen statussymbool meer. Maar wat dan wel? Hoe kun je in een netwerkstructuur status verwerven. Nou, ik heb slecht nieuws: die verwerf je niet. Die krijg je. Wanneer je waarde toevoegt, kun je bijvoorbeeld followers* krijgen, mensen die je helpen of bijvoorbeeld gevraagd om een blog of artikel te schrijven voor een E-magazine als deze.

Je kunt waarde toevoegen door ten eerste informatie op te nemen (boeken, artikelen, blogs) en deze te vertalen naar je eigen context en weer toe te voegen aan de global brain. Dit kan ook door middel van boeken, artikelen of blogs zijn, maar ook in de vorm van workshops of erover te praten. Het hoeft niet alleen door kennis te gebeuren, maar kan ook door x96 ten tweede – bij iemand een proces in werking te zetten, zodat hij zijn rol in de zwerm kan vinden of hem iets te laten verwerken. Ten derde kun je mensen met elkaar verbinden, door te weten wat jouw relaties nodig hebben en dit in je achterhoofd te houden. Dat kan virtueel zijn, maar je kan ook op een verjaardag iemand ontmoeten die iemand nodig heeft, die je de dag daarvoor net hebt ontmoet.

.

5.     Weten wie je bent xe9n het laten weten

We gooien het individualisme niet helemaal overboord, hoor. Het blijft belangrijk om je te onwikkelen. Je wil immers weten wat je passie en talenten zijn om deze te kunnen vertalen naar een heldere personal brand (persoonlijk merk). Hierbij kijk je niet alleen naar jezelf, maar ook je functie in het geheel: wat wil jij bijdragen aan de wereld? Je ontwikkelt je door op te nemen wat er via de x91global brainx92 naar je toe komt, maar je bespreekt het ook met anderen. Dat maakt je ontwikkeling interactief. Ook is het belangrijk om, wanneer je je plek autonoom inneemt (en dus niet werkt voor een baas die van 9-5 zegt wat je moet doen), jezelf goed te kennen en daardoor een balans te crxeberen tussen werk en privxe9 qua belasting, qua kinderopvang en qua bioritme.

Sandra Barth

<  mei 2011  >